Türkiye’de ikamet edenler için tasarlanmıştır.

Logo

Hastalıklar

Menenjit Nedir?

Menenjit; hızlı ilerleyen, beyin ve omuriliği çevreleyen koruyucu zarı etkileyen ciddi bir enfeksiyondur. Saatler içinde ölümle sonuçlanabilir. Menenjit hastalarının 10'da 1'inin hayatını kaybettiği belirtilmektedir. Her yaş grubundan insan menenjit hastalığına yakalanabilir. Ancak bebeklerin yüksek risk taşıdıkları unutulmamalıdır. Hastalık tanısı erken konsa ve tedaviye başlansa dahi bu hastaların %5-10’u, belirtiler gözlenmeye başlandıktan 24 ila 48 saat içinde ölmektedir. Tedavi almayan hastaların ise %50’si ölmektedir. Viral menenjit nadiren uzun süreli problemlere yol açarken, bakteriyel menenjit de hastaların %10-20’sinde ciddi tıbbi problemler gelişebilmektedir:

  • uzuv, el ya da ayak parmağı kaybı,
  • beyin hasarı,
  • işitme kaybı (kısmi veya tam),
  • görme kaybı (kısmi veya tam),
  • öğrenme güçlüğü,
  • koordinasyon, hareket ve denge problemleri,

Çocuklarda konjuge aşıların kullanılmaya başlanmasıyla bakteriyel menenjit daha az görülmektedir. Buna karşılık aseptik menenjit daha sık gözlenmekte ve en önemli etken olarak virüsler karşımıza çıkmaktadır. En yüksek risk altındakiler 6-12 ay arasındaki süt çocuklarıdır. Bildirilen olguların %90’ını 1 ay ile 5 yaş arasındaki çocuklar oluşturmaktadır.

Hastaların yaşı küçüldükçe, menenjit belirtileri ve bulguları özgüllüğünü kaybetmektedir. Süt çocuklarında ateş, emmede azalma, huzursuzluk, çevreyle ilgisizlik gibi bulgular gözlenebilmektedir. Daha büyük çocuklarda, baş ağrısı, ışıktan korkma, ense sertliği, bilinç değişikliği, bıngıldak kabarıklığı, mide bulantısı ve kusma gibi “klasik” menenjit bulguları görülebilmektedir.

Menenjite yol açabilecek enfeksiyonlar aşağıdaki gibi bulaşabilir:

  • Aksırma veya öksürme,
  • Öpme,
  • Yemek aletleri, diş fırçası gibi ekipmanların ortak kullanımı.

Menenjiti genelde virüs veya bakteriyi burnunda veya boğazında taşıyıp kendisi hastalığa yakalanmamış kişilere bulaştırır. Çok sık olmasa da menenjit hastası olan kişilerden de bulaşabilir.

Meningokok aşıları: Meningokok aşıları ölü (inaktif) aşıdır, kas içine uygulanır.

Meningokok polisakkarit aşısı (MPA)

  • En sık hastalık nedeni olan 4 meningokok serotipinin (A, C, W135, Y) saflaştırılmış kapsül polisakkaritlerini kapsar.
  • 2 yaşından sonra uygulanır.
  • Genelde, 4 bileşenli konjuge meningokok aşısının (KMA4) yokluğunda kullanımı düşünülmelidir.
  • Meningokok hastalığı açısından yüksek risk olasılığı yaratan, yapısal ya da işlevsel dalak yokluğu, terminal kompleman eksikliği durumlarında uygulanır.
  • Hac, umre ve askerlik görevine gidenlere uygulanır.
  • Yatılı okul öğrencilerine yapılması önerilir.

Konjuge menengokok aşısı (KMA)

  • Farklı üreticilerce geliştirilen 3 tane, A, C, Y, W135 serotip kapsül polisakkaritleri farklı taşıyıcı proteinlere bağlı (konjuge), 4 bileşenli meningokok aşısı (KMA4) ülkemizde de onaylıdır.
  • Çocukluk döneminde meningokok aşılaması yapılması gereken durumlarda, KMA-4, MPA4’e yeğlenmelidir.
  • Hac, umre yolcusu ya da meningokok enfeksiyonunun sorun olduğu ülkelere gidecek çocuklara yaşa uygun KMA4 uygulaması, erişkinlere 1 kez KMA4 yapılması önerilir.
  • Meningokok aşılaması (MPA4 ya da KMA4) yapılmış, ancak meningokok hastalığı açısından yüksek risk sürüyorsa;
    • 2-6 yaştaki çocuklar ilk aşılamadan 3 yıl sonra
    • 7-18 yaştaki çocuklar ilk aşılamadan 5 yıl sonra
    • Birincil aşılamasında 2 kez aşı yapılanlar da 5 yıl sonra yeniden aşılanmalı
  • Risk sürdüğü sürece aşılama 5 yıl arayla yinelenmelidir.

Referanslar:

  1. Centers for Disease Control and Prevention. 9 Nisan 2017 tarihinde https://www.cdc.gov/meningococcal/about/diagnosis-treatment.html adresinden ulaşılmıştır.
  2. Bahr NC and Boulware DR. Methods of rapid diagnosis for the etiology of meningitis in adults. Biomark Med. 2014;8(9):1085-103.
  3. WHO. 9 Nisan 2017 tarihinde http://www.who.int/gho/epidemic_diseases/meningitis/suspected_cases_deaths_text/en/ adresinden ulaşılmıştır.
  4. National Health Services UK. 9 Nisan 2017 tarihinde http://www.nhs.uk/conditions/Meningitis/Pages/Introduction.aspx adresinden ulaşılmıştır.
  5. Centers for Disease Control and Prevention. 9 Nisan 2017 tarihinde https://www.cdc.gov/meningitis/bacterial.html adresinden ulaşılmıştır.
  6. Acar M, Sütçü M, Somer A. Çocuklarda menenjite güncel yaklaşım. Çocuk Dergisi. 2014;14(3):95-99.
  7. Arısoy ES, Çiftçi E, Hacımustafaoğlu M ve ark. Önceden Sağlıklı Çocuklarda Türkiye Ulusal Bağışıklama Çizelgesinde (Ulusal Aşı Takvimi) Yer Alan ve Almayan Aşılara İlişkin Uygulama Önerileri – 2015. J Pediatr Inf. 2015;9:1-11.