HEPATİT A HASTALIĞI HAKKINDA
SIK SORULAN SORULAR

• Hepatit A Hastalığı Nedir?
Hepatit A halk arasında "bulaşıcı sarılık" adı ile bilinen ve karaciğerin iltihabı şeklinde kendini gösteren mikrobik bir hastalıktır.
Bu mikroorganizma bulaştıktan yaklaşık 4 hafta sonra kişilerde ateş, bulantı, kusma, karın ağrısı, aşırı halsizlik gibi belirtiler gözlenir. Bir hafta kadar sonra vücutta sarılık başlar. Sarılık en kolay şekilde gözlerin beyaz kısmında fark edilir. Bu arada idrarın çay rengini alması ve dışkı renginde açılma görülür. Bu belirtiler 3-6 hafta kadar sürer ancak bazı vakalarda 6 aya kadar uzayabilir.
Her yıl tüm dünyada 1,5 milyon klinik Hepatit A vakası meydana gelmektedir. Genellikle çocukluk çağında geçirildiği düşünülen hepatit A enfeksiyonu gelişen sosyoekonomik düzey ile birlikte daha ileri yaşlarda görülmeye başlamıştır. Hastalığın ileri yaşta görülmesi, ağır seyretmesine ve kötü tabloların görülme ihtimalinin artmasına neden olmaktadır.

• Hepatit A virüsü nasıl bulaşır?
Hepatit A hastalığına neden olan mikroorganizma, hastalığı geçirmekte olan kişinin dışkısında yoğun olarak bulunur. Bu dışkının hijyen koşullarının iyi olmadığı ortamlarda yiyecek ve içeceklere, hatta su şebekelerine karışması ve diğer kişiler tarafından tüketilmesi sonucu kolaylıkla bulaşabilir. Hijyenik olmayan şartlarda üretilmiş hazır gıdaların veya iyi yıkanmamış meyve ve sebzelerin tüketilmesi, yaz mevsiminin yaklaştığı şu günlerde yeterince temiz olmayan havuzlara ve denize girilmesi ve ayrıca çocukların toplu halde bulundukları kreş ve okullar Hepatit A hastalığının yayılması için uygun birer yoldur.
Çocuklar hepatit virüsünü daha uzun süreyle yaydıkları ve çocuklarda hastalık belirti vermeden geçirilebildiği için, hastalığın yayılımında çocukların rolü büyüktür. Hastalığın yayılımı temizlik ve hijyen koşullarının gelişmemiş olduğu bölgelerde daha hızlıdır. Hepatit A virüsü, hasta kişi ile aynı evde yaşayan insanlara ya da cinsel ilişki yolu ile kolaylıkla bulaşabilir.

• Hepatit A hastalığının belirtileri nelerdir?
Hastalığın kuluçka devresi ortalama 28 (15-50 gün) gündür. Hepatit A hastalığını geçirmekte olan kişilerin bir kısmında (özellikle çocuklarda) hastalığa dair hiçbir belirti görülmeyebilir. Yetişkin ve yaşlılarda belirtilerin görülme ihtimali çocuklara göre daha sıktır. Belirtilerin ortaya çıkması genellikle ani olur; ateş, halsizlik, iştahsızlık, mide bulantısı, karın ağrıları, idrarda koyuluk ve sarılık (deride ve gözlerde) en sık görülen belirtiler arasındadır. Belirtiler genellikle 2 aydan daha kısa bir süre devam eder; bazı kişilerde ise hastalık 6 aya yakın bir süre boyunca devam edebilir.

• Hepatit A hastalığına yakalandığımı nasıl anlayabilirim?
Hepatit A hastalığının tanısı, sadece hastalığın belirtileri değerlendirilerek konamamaktadır, kesin teşhisi ancak kan testi ile (IgM anti-HAV) mümkündür. Klinik belirtilere bakarak Hepatit A virüsüne maruz kaldığınızı düşünüyorsanız test için doktorunuza başvurmalısınız. 

5) Hepatit A hastalığının riskleri nelerdir?
Hepatit A hastalığı, hayati fonksiyonu en önemli organlarımızdan biri olan karaciğere zarar verdiği için ciddi bir hastalıktır. Hastalığın belirli bir tedavisi yoktur. Bazı kişilerde hafif seyrederek kendiliğinden iyileştiği gibi bazı kişilerde de çok ağır seyreder ve hastanede yatarak tedavi gerektirir. Hastalığı ağır geçirenlerde "akut fulminan hepatit" adı verilen tablonun oluşması ile ani bir karaciğer yetmezliği gelişebilir ve hasta yaşamını kaybeder. Ortalama olarak hastalığı geçiren her 1000 kişiden 4'ü akut fulminan hepatit nedeniyle hayatını kaybetmektedir.
• Hepatit A hastalığını nasıl engelleyebiliriz?
Genel hijyen kurallarına çok iyi uyulması bulaşma riskini azaltsa da tam olarak önleyemez. Hepatit A hastalığından tam olarak korunmanın en etkili ve güvenilir yolu Hepatit A aşısıdır. 

HEPATİT A AŞISI HAKKINDA
SIK SORULAN SORULAR

• Neden Aşılanmalı?
Hepatit A aşısı, ciddi karaciğer rahatsızlıkları, sarılık, şiddetli karın ağrıları ve ishale, hatta nadir olarak ölüme yol açan Hepatit A hastalığına karşı koruma sağlar.
. Hastalığa yakalanan insanların çoğu hastalığı kısa sürede ve 2 aydan daha az süren belirtilerle atlatırlar. Ancak, her yıl 100 civarında insan bu hastalık sebebiyle yaşamını yitirmektedir.
. Hepatit A vakalarının yaklaşık üçte biri 5-14 yaş arası çocuklarda görülmektedir.
Hepatit A aşısı çocuk ve yetişkinlerde %97-99 oranında bir koruma sağlamaktadır. 
                    
• Kimler ve Ne Zaman Hepatit A Aşısı olmalıdır?
- Hepatit A hastalığından korunmak isteyen ve daha önce bu hastalığı geçirmemiş olan 1 yaşından büyük herkes
- Hepatit A hastalığı görülme oranları ülkemiz gibi orta derece olan toplumlarda yaşayan kişiler
- Uzun süreli Hepatit A salgınları görülen toplumlarda yaşayan kişiler
- Virüsle temas ihtimali olan sağlık çalışanları
- Hepatit A hastalığının görülme oranının yüksek olduğu ülkelerde çalışan ya da bu bölgelere seyahat etmek durumunda olan 1 yaş ve üzeri herkes (Aşılara seyahate çıkmadan en az 1 ay önce başlanmalıdır)
- Eşcinseller
- Uyuşturucu madde kullananlar
- Kronik karaciğer hastalığı olan kişiler
- Hemofili ya da diğer birtakım pıhtılaşma sorunları olan ve kan ürünleri transferi almakta olan kişiler 

• Hepatit A aşısının takvimi nasıldır?
Hepatit A'ya karşı tam korunma için 1 yaşından itibaren en az 6 ay ara ile iki doz Hepatit A aşısı olunması gerekir.

• Hepatit A aşısının 2.dozu gecikirse ne yapılmalıdır?
İlk dozu tekrar etmeye gerek yoktur. Gecikmiş olan 2. doz mümkün olduğunca kısa zamanda uygulanmalıdır.

• Hepatit A aşısı diğer aşılarla eş zamanlı uygulanabilir mi?
Evet. Farklı bir aşı bölgesinden uygulanmak şartıyla tüm çocukluk çağı aşılarıyla aynı anda uygulanabilir.    
              
• Hepatit A aşısı güvenli bir aşı mıdır?
Evet, Hepatit A aşısı son derece güvenli bir aşıdır. Çok ciddi herhangi bir yan etkisi görülmez. En sık görülen yan etki aşı yerinde geçici kızarıklık ve ağrıdır.

• Hepatit A aşısını koruyuculuğu ne kadar sürer?
Yapılan çalışmalar Hepatit A aşısının ömür boyu koruyucu olacağını belirtmektedir. 

• Hepatit A aşısı olduktan ne kadar süre sonra korunma başlar?
Hepatit A'ya karşı tam korunma Hepatit A aşısının ilk dozunu olduktan 4 hafta sonra başlayacaktır.

• Aşı öncesi Hepatit A testi yapılması gerekli midir?
Aşılama öncesi test sadece özel durumlarda (aşılanmak isteyen kişinin geçmişte Hepatit A hastalığını geçirmiş olma ihtimali yüksekse) önerilmektedir. Bu kişiler genellikle Hepatit A hastalığı görülme oranı yüksek ülkelerde doğmuş ve yaşamış kişiler, yaşlılar, pıhtılaşma bozukluğu ile ilgili hastalığı olan kişilerdir.      
                     
• Aşı sonrası Hepatit A testi yapılmalı mıdır?
Hayır.

• Hepatit A aşısı gebelik ve emzirme dönemlerinde uygulanabilir mi?
Kesin olarak bilinmemekle birlikte aşı inaktive (ölü) Hepatit A virüsünden üretildiği için, anne karnındaki bebeğe zarar verme riskinin teorik olarak çok düşük olduğu varsayılmaktadır. Yine de anne adayının Hepatit A virüsü ile karşılaşma riski de hesaplanarak hamilelik döneminde aşılamanın gerekliliği konusunda son kararı doktorunuzun vermesi gereklidir. Emzirme döneminde Hepatit A aşısı uygulanabilir.

• Bağışıklık sistemi baskılanmış kişilere Hepatit A aşısı uygulanabilir mi?
Evet. Hepatit A aşısı inaktive bir aşıdır ve bağışıklık sisteminde yetmezliği olan kişilerde de güvenle kullanılabilmektedir.

• Hepatit A aşısı ne kadar süredir uygulanmaktadır?
Aşı ilk kez 1995 yılında lisans almıştır. 1995-1998 yılları arasında sadece Amerika'da 6,5 milyondan fazla doz uygulanmıştır. Bunların 2 milyonu ise çocuklardır. 1999 yılında Amerika Bağışıklama Uygulamaları Danışma Komitesi (ACIP), Hepatit A hastalığı görülme oranı orta derecede olan ülkelerde ve bölgelerde çocukların 1 yaşından itibaren rutin olarak Hepatit A aşısı olmasını önermiştir.
               
• Hepatit A aşısı olması sakıncalı kişiler kimlerdir?
a. Daha önce aşının ilk dozuna karşı ciddi alerjik reaksiyon göstermiş olan kişiler 2.dozu olmamalıdır.
b. Aşının planlandığı dönemde ciddi bir ateşli hastalık geçirmekte olan kişilerin, iyileşinceye kadar aşılanmayı ertelemesi ve daha sonra yaptırmaları önerilir.
c. Hamile kadınlarda Hepatit A aşılamasının ne derece güvenli olduğuna dair henüz yeterli bilgi bulunmamaktadır. Ancak anne ya da bebeğin aşıdan olumsuz etkilenme riskinin çok düşük olduğu tahmin edilmektedir. Bu konuda doktorunuza danışınız.  
                       
• Hepatit A aşısının yan etkileri var mıdır?
Hepatit A aşısı olan çocuk ve yetişkinlerin yarısında herhangi bir yan etki görülmez; görülen yan etkilerin çoğu da son derece hafif ve kısa süreli yan etkilerdir.
. Hafif yan etkiler aşı yerinde ağrı ve şişlik şeklinde görülür. (aşılanan kişilerin %20-50'sinde). Diğer hafif yan etkiler de yorgunluk, halsizlik veya düşük ateş olabilir. (Aşılananların %10'undan az bir oranında)
. Ateş ve ağrıyı hafifletmek için aspirin içermeyen bir ağrı kesici kullanılabilir.
Hepatit A aşısı çoğunlukla herhangi ciddi bir yan etkiye yol açmaz. Çok nadir olarak, aşılanan kişinin aşı içeriğindeki bir maddeye karşı alerjik olması durumu görülebilir.