ÇOCUĞUM OKULA BAŞLIYOR

Anaokulu, ana sınıfı veya ilkokul 1.sınıf ile başlayan okul yaşamının temellerinin sağlam atılmasında psikolojik faktörler oldukça önemlidir. İlköğretim okullarının açıldığı ve anaokullarının da genellikle yıllık eğitim programlarını uygulamaya başladıkları Eylül ayındayız.

Çocuklarda bazı psikolojik zorluklar ve gelişim sorunları okulların başladığı ilk aylarda tespit edilmektedir. Erken tanı, diğer sağlık branşlarında olduğu gibi çocuk ruh sağlığı dalında da son derece önemlidir. Burada erken tanı ile belirtmek istediğim yalnızca 'hastalık' veya 'bozukluk' değil, esasen, gelişimsel ve işlevsel veya psikolojik ve özellikle az sayıda belirtiyle kendini gösteren durumlardır. Bu tür durumlarda tedavi ve önleme çalışmalarının da daha başarılı olduğunu söylemek gerek.

Geçen ayki konumuzda korkuları ele almıştık. Bunlar arasında bulunan separasyon anksiyetesi (ayrılma endişesi) aynı zamanda okul korkusu (veya okul fobisi) olarak da adlandırılır. Aile ve çocukla yapılan psikiyatrik görüşmelerle tedavi ve izlem gerektiren bir sorundur.

Özel öğrenme bozukluğu (disleksi) ise zeka düzeyinde bir sorun olmamakla birlikte belirli zihinsel beceri alanlarında sorun yaşayan çocukları kapsamaktadır ve tedavisi 5-8 yaşları arasında yapılmaktadır.

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğuna ileriki yazımda tekrar değineceğim için burada yalnız tedaviden söz etmek istiyorum. Aile ve çocukla psikoterapi yararlıdır. Bu rahatsızlıkta kullanılabilen, çocuk yaş gruplarında yan etki ve kullanım yönünden güvenilir ilaçlar mevcuttur. Okul çağı çocuğunda uzun süre devam eden bir keyifsizlik ve endişe hali var ise depresyon veya kaygı bozukluğu düşünülmelidir. Bu nedenle tesbit edildiği dönemde tedaviye başlanır.

Okul çocuğun sosyalleşmesi için en erken ve en uygun ortam olduğu için çocuklarımızın yaşamındaki önemi yadsınamaz. Çocuklarımızın arkadaşlarıyla nasıl oynadıklarına bakarak onlar hakkında çok şey öğrenebiliriz. Oyunu başlatıyor mu? Ne zaman ve nasıl katılıyor? Oyun oynarken keyifli mi? Liderlik özellikleri mi belirgin; yoksa iyi bir takım üyesi mi? En çok hangi oyunları seviyor?

Çocukların arkadaşlarıyla oynadıkları oyunlar psikolojik gelişimlerindeki birtakım sorunların erken  belirtilerini verir. Okul ortamında çocuğumuz zihinsel, duygusal ve sosyal gelişimle ilgili çok önemli aşamalar kaydedecek ve bizler anne-babalar olarak bunun en yakın tanıkları olacağız.

Uzm. Dr. Şeyma Saraç