Televizyon... İlk çıktığı zamanlarda bütün mahallenin bir araya gelip izlediği siyah beyaz ekrana dalıp gittiği alet... O zamanlar her evde yokmuş, sadece varlıklı denebilecek aileler sahipmiş televizyona. Zamanla her eve bir televizyon girmiş, baş köşeye konmuş. Derken sayıları artmış, şekilleri değişmiş. Salondan, oturma odasına ve oradan mutfağa; siyah beyazdan renkliye, büyük ekranlardan küçüğe ve düz ekrana kadar değişim göstermiş. Televizyon sadece insanların izlediği alet olmaktan çıkıp günümüzde ülkelerin kültürel boyutunu ölçmede kullanılan araç olarak değerlendiriliyor. Bu aralar haberlerde, NOP World araştırma şirketi tarafından, Aralık 2004-Şubat 2005 arasında, 30 bin kişi üzerinde yapılan KÜLTÜR Skor İndeksi araştırmasının sonuçlarını duymaktayız. Bu araştırmanın sonuçlarına göre, Türkiye haftada ortalama 20.2 saat televizyon izleyerek televizyon izlemede dünya dördüncüsü olmuştur. Bu sonuç trajikomikliğinin yanı sıra; bu konunun ne kadar önemli bir boyutta olduğunu gözler önüne seriyor. Televizyon izlenmesinin iyi yani istenen etkileri olduğu gibi kötü yani istenmeyen etkileri de olmaktadır. Bu yetişkinler kadar çocuklar için de geçerlidir.

Neden ve ne kadar aileler çocuklarının televizyon izlemesini kontrol etmelidir? Esasında televizyonla ilgili yanlış bir şey yok; önemli olan çocukların ne kadar televizyon izlediği ve ondan ne kadar etkilendiğidir. Araştırmalara göre televizyon izleme sadece çocukların ödevlerini ve çalışmalarını değil; daha birçok önemli açıdan da onları etkilemektedir: Sosyal ve fiziksel gelişim gibi.

Bir aile televizyonun çocuğuna etkileri hakkında kaygılandığı zaman birçok şey hakkında düşünmelidir: Çocuğun hangi bilgilere ulaştığını, yaşına göre kaç saat televizyon izlediğini, televizyonun şiddet ve seks üzerine etkilerini...

OKUL ÖNCESİ ÇOCUKLAR

Okul öncesi dönem, çocukların televizyon izlemesinin kontrol altına alınması gereken bir dönemdir. Önemli olan çocuğun hangi programları izlemesine izin verileceğine ve ne kadar süre izlemesi gerektiğine karar vermektir. Bir çocuk; haftalık programında okula, evin içinde ve dışında oynanan oyuna ve uykuya zaman ayırır. Bunun yanında programda gözükmeyen; belki oyun belki uyku zamanından çalınan televizyona da zaman ayırır. Günümüzde televizyon günlük aktivitelerin bir parçası haline gelmiş durumdadır. Çocuklar gerçekle gerçek olmayanı yetişkinler gibi ayırt edemez. Bundan dolayı aileler de televizyonu çocuklarıyla beraber izlemelidir. Böylece çocuğun izlediği program hakkında haberdar olurlarken çocukların kafalarının karıştığı durumlarda da onlara durumu izah edebilmelidirler. (Çocuklar televizyon izlerken acaba evcilik mi oynuyorlar yoksa bunlar gerçek mi yanılgısına düşerler.)

Televizyonun çocuklar üzerindeki zararlı etkilerinden biri de şiddeti içermesidir. Çocuklar televizyonda gördükleri ve etkilendikleri şiddet olaylarını kendi hayatlarına geçirmeye çok kolay adapte olurlar. Çocuklar şiddeti gerçek hayatta problemlerini çözmek için kullanabilirler; televizyonda gözlemledikleri şiddet içerikli hareketleri başkalarına uygulayabilirler veya sevdikleri karakterleri taklit edebilirler. Bu durumda aileler ne yapmalıdırlar? En başta çocuğun hangi programı ne kadar süre izlendiği tespit edilmelidir. Çocuk odasında eğer televizyon varsa kaldırılmalıdır. İzlediği karakter yaralandığı zaman esasında onun bir rol olduğu ve onun incinmediği ama gerçek hayatta bu tarz hareketler yapılırsa karşısındaki insanın zarar görebileceği anlatılmalıdır. Ayrıca gerçek hayatta arkadaşlarıyla şiddet içeren davranışlarda bulunanlar olursa karşılarına alıp bu davranışların çözüm olmayacağını gerçek çözümün konuşarak olmasını gerektiğini onların anlayacağı şekilde anlatmalıdır. Eğer arkadaş ortamında bu tarz davranışlar devam ederse diğer ailelerle irtibata geçilmelidir.

Televizyonun çocuklar üzerindeki zararlı etkilerinden bir diğeri de obeziteye sebep olmasıdır. Çok televizyon izleyen çocuklar izlemeyenlere göre daha çok obez olma riski altındadır. Televizyon izlerken dinlenme halinde olunduğu için çok enerji gerekmez. Ayrıca televizyon çocukların fiziksel aktiviteye ayırdığı zamanı da kısıtlar.Mesela; koşma ve oyun oynama gibi. Televizyon izlerken çocukların yediği yemek de değişir. Sağlıklı yiyecekler yerine; şekerler, çikolatalar ve cipsler tercih edilir. Bunlar besin değerleri olmadığı gibi yüksek kalori içerirler.

Televizyonun zararlı etkilerinin yanı sıra muhakkak ki yararlı etkileri de vardır; önemli olan çocuğunuzun neyi ve ne kadar sürede izlediğidir. Atalarımız boşuna dememişler: Azı karar, çoğu zarar.